Verstandskies: pijn, controle en wanneer verwijderen

Een zeurende pijn achter in je kaak, gezwollen tandvlees achter je laatste kies, moeite met je mond ver openen: grote kans dat een verstandskies zich meldt. Verstandskiezen zijn de laatste kiezen die doorkomen en ze hebben vaak te weinig ruimte. Op deze pagina lees je welke klachten een verstandskies geeft, wat je zelf kunt doen, wanneer verwijderen verstandig is en hoe we dat bij Mondzorg Clinics aanpakken.

Wat is een verstandskies?

Verstandskiezen zijn de achterste kiezen in je mond, links en rechts, boven en onder. Ze komen meestal door tussen je zeventiende en vijfentwintigste; bij sommige mensen komen ze nooit door. Omdat de kaak op dat moment al vol staat, blijven verstandskiezen vaak half onder het tandvlees zitten, komen ze scheef door of blijven ze helemaal in het kaakbot steken.

Een verstandskies die recht doorkomt en goed schoon te houden is, hoeft geen enkel probleem te geven. Het is dus niet zo dat elke verstandskies eruit moet.

Klachten die een verstandskies kan geven

• Pijn achter in de kaak, zeurend of kloppend, soms uitstralend naar je oor of keel.
• Ontstoken tandvlees rond de kies. Bij een half doorgebroken kies blijft een flapje tandvlees over de kies liggen. Daaronder hopen etensresten en bacteriën zich op; het tandvlees raakt ontstoken, zwelt op en doet pijn bij bijten.
• Moeite met openen van je mond of slikken als de ontsteking groter wordt.
• Slechte smaak of adem door de bacteriën onder het tandvlees.
• Druk op de kiezen ervoor. Een scheef doorkomende verstandskies kan tegen de buurkies drukken.
• Gaatjes in de verstandskies of de kies ervoor, omdat de plek moeilijk te poetsen is.

Twijfel je over de oorzaak? Lees ook onze pagina over kiespijn.

Wat je zelf kunt doen bij een pijnlijke verstandskies

• Houd de plek extra schoon: poets voorzichtig tot achter de laatste kies, ook als het gevoelig is.
• Spoel een paar keer per dag met lauw water met een beetje zout om etensresten onder het tandvlees weg te krijgen.
• Neem bij pijn paracetamol of ibuprofen volgens de bijsluiter.
• Eet zacht en vermijd kauwen aan de pijnlijke kant.
• Leg geen warmte tegen je wang.

Wordt de pijn na een paar dagen niet minder, of komt hij steeds terug? Maak dan een afspraak. Bel 's ochtends vroeg als je pijn hebt; pijnklachten krijgen bij ons voorrang en in de meeste gevallen word je dezelfde dag gezien.

Wanneer bel je direct?

Een ontstoken verstandskies kan snel verergeren. Bel direct je praktijk als:

• je wang dik wordt door de ontstoken kies
• je wakker ligt van de pijn en pijnstillers niet helpen
• je je mond nauwelijks meer kunt openen of moeite hebt met slikken
• de wond na het verwijderen van een kies lang blijft nabloeden

Binnen openingstijden bel je je eigen praktijk. Buiten openingstijden bel je 0900-1515 voor de Mondzorgpoli Den Bosch (Eekbrouwersweg 4, avond- en weekendtarief). Een dikke wang is altijd spoed; lees waarom op dikke wang door een ontstoken kies.

Wat de tandarts doet bij Mondzorg Clinics

Eerst beoordelen we de situatie. De tandarts bekijkt de kies en het tandvlees en maakt een röntgenfoto, vaak een overzichtsfoto (OPT), om te zien hoe de verstandskies ligt, hoe de wortels lopen en of hij de buurkies raakt. Meer over die foto lees je op röntgenfoto bij de tandarts.

Daarna zijn er grofweg drie uitkomsten:

• Afwachten en controleren. Komt de kies recht door en is hij schoon te houden, dan laten we hem zitten en kijken we bij de halfjaarlijkse controle mee.
• Ontsteking behandelen. Bij ontstoken tandvlees rond de kies reinigt de tandarts of mondhygiënist de plek grondig en krijg je advies om het schoon te houden. In sommige gevallen kan een antibioticakuur nodig zijn.
• Verwijderen. Geeft de verstandskies steeds klachten, beschadigt hij de buurkies of is hij niet schoon te houden, dan is trekken de beste optie. Een verstandskies die goed bereikbaar is, trekt de tandarts zelf onder plaatselijke verdoving. Ligt hij diep in het kaakbot, scheef of dicht bij een zenuw, dan verwijzen we je naar een kaakchirurg.

Lees hoe het trekken verloopt op kies trekken en wat je van de verdoving merkt. Bang voor de tandarts? Zeg het vooraf, dan nemen we extra tijd en spreken we een stopsignaal af.

Verstandskies die pijn doet? Bel je praktijk in Den Bosch, Waalwijk of Breda.

Na het verwijderen van een verstandskies

Na het trekken bijt je een tijdje op een gaasje om de wond te laten stollen. De eerste dag spoel je niet, zodat het bloedstolsel in de wond blijft zitten; rook je, dan stel je dat zo lang mogelijk uit. Eet zacht en lauw, poets de rest van je gebit gewoon en neem bij napijn paracetamol of ibuprofen. Een beetje zwelling en stijfheid in de kaak is normaal. Blijft de wond nabloeden of neemt de pijn na enkele dagen toe in plaats van af, bel dan.

Veelgestelde vragen over de verstandskies

Afspraak maken voor je verstandskies

Den Bosch centrum: 073 690 07 99. Den Bosch Noord: 073 641 00 30. Waalwijk: 0416 344 120. Waalwijk Oost: 0416 332 695. Breda: 076 711 02 62. Buiten openingstijden: 0900-1515 (Mondzorgpoli Den Bosch, extra tarief). Nog geen patiënt? Schrijf je online in, dan bellen we je voor een eerste afspraak.