Kiespijn: oorzaken, wat je zelf kunt doen en wanneer je belt

Kiespijn komt zelden op een goed moment. Soms is het een korte steek bij iets kouds, soms een bonkende pijn die 's nachts erger wordt. Op deze pagina lees je waar kiespijn vandaan kan komen, hoe je de pijn tijdelijk verlicht en wanneer je niet moet wachten maar direct belt. Bij Mondzorg Clinics krijgen pijnklachten voorrang: in de meeste gevallen word je nog dezelfde dag geholpen in Den Bosch, Waalwijk of Breda.

Zo herken je het soort kiespijn

De aard van de pijn zegt vaak iets over de oorzaak:

• Korte, scherpe pijn bij koud, warm of zoet die snel wegtrekt: vaak een gaatje, een blootliggende tandhals of een lekkende vulling.
• Pijn bij bijten of kauwen: mogelijk een barst, een te hoge vulling of een ontsteking rond de wortelpunt.
• Bonkende, aanhoudende pijn, vooral 's nachts of bij liggen: wijst meestal op een ontstoken zenuw (pulpa).
• Zeurende pijn achter in de kaak: denk aan een doorkomende of ontstoken verstandskies.

Mogelijke oorzaken van kiespijn

Een gaatje (cariës). Tandbederf begint in het glazuur en voel je in het begin nauwelijks. Zodra het gaatje dieper komt, reageert de kies op koud en zoet. Een beginnend gaatje kan nog herstellen met fluoride; een uitgebreid gaatje moet gevuld worden. Lees meer bij cariës en gaatjes.

Een ontstoken zenuw. Als tandbederf, een lekkende vulling of een val de pulpa bereikt, raakt de zenuw ontstoken. Dat geeft de typische bonkende pijn waar je wakker van ligt. De oplossing is meestal een wortelkanaalbehandeling, waarbij de ontstoken zenuw wordt verwijderd en de kies behouden blijft.

Ontstoken tandvlees. Gezond tandvlees bloedt nooit. Bloedt het wel en voelt het gezwollen, dan zit er tandplak onder de rand. Dat kan pijn geven die aanvoelt als kiespijn, zeker als het tandvlees zich terugtrekt en de tandhals bloot komt te liggen.

Een verstandskies. Komt een verstandskies scheef door of heeft hij te weinig ruimte, dan ontsteekt het tandvlees eromheen gemakkelijk. Meer daarover op de pagina verstandskies.

Knarsen of klemmen. Wie 's nachts knarst, belast tanden en kiezen zwaar. Het gevolg is slijtage, gevoeligheid en een zeurende pijn in de kaak bij het wakker worden.

Gevoelige tandhals. Door terugtrekkend tandvlees of te hard poetsen ligt het wortelgedeelte bloot. Dat voelt als een korte, felle steek bij koud.

Wat je nu zelf kunt doen

Tot je bij de tandarts bent, kun je de pijn dempen:

• Neem paracetamol of ibuprofen volgens de bijsluiter en vertel bij je afspraak wat je hebt genomen.
• Poets en reinig gewoon door, ook rond de pijnlijke plek; etensresten maken de ontsteking erger.
• Houd geen warmte tegen je wang; koelen van buitenaf mag wel.
• Vermijd heel koud, heel warm en zoet eten en drinken aan de pijnlijke kant.

Pijnstillers nemen de oorzaak niet weg. Kiespijn die vanzelf verdwijnt, betekent meestal niet dat het probleem over is: soms is de zenuw afgestorven en komt de ontsteking later terug met een dikke wang.

Wanneer bel je direct?

Bel in elk geval meteen als:

• je wang dik is door een ontstoken tand of kies
• je wakker ligt van de pijn en pijnstillers niet helpen
• je een ongeluk hebt gehad en een tand of kies is beschadigd
• een wond lang blijft nabloeden na het trekken van een tand of kies

Binnen openingstijden bel je je eigen praktijk. Pijn 's ochtends? Bel dan zo vroeg mogelijk en wacht niet tot de late middag; dan is er meer ruimte om je dezelfde dag te zien. Buiten openingstijden bel je 0900-1515 voor de Mondzorgpoli Den Bosch (Eekbrouwersweg 4, avond- en weekendtarief). Een dikke wang is altijd spoed: lees waarom op dikke wang door een ontstoken kies.

Heb je nu kiespijn? Bel je praktijk in Den Bosch, Waalwijk of Breda; ook als je nog geen patiënt bent, ben je welkom.

Wat de tandarts doet bij kiespijn

Eerst zoeken we de oorzaak. De tandarts bekijkt de kies, test de reactie op koud of op kloppen en maakt zo nodig een röntgenfoto om onder vullingen en in het kaakbot te kijken. Daarna bespreken we wat nodig is:

• Vulling: bij een gaatje of lekkende vulling. Witte composietvulling onder verdoving, meestal in één afspraak.
• Wortelkanaalbehandeling: bij een ontstoken zenuw. Vrijwel pijnloos door verdoving; de kies blijft behouden en krijgt soms later een kroon.
• Behandeling van het tandvlees: door de mondhygiënist, zonder verwijzing en zonder wachtlijst.
• Trekken: alleen als de kies echt niet te redden is. Lees meer bij kies trekken.

Ben je bang voor de tandarts? Zeg het vooraf. Onze tandartsen zijn gespecialiseerd in angstige patiënten en nemen extra tijd. Mevr. Spierings (30, 's-Hertogenbosch) vatte haar bezoek zo samen: "Vriendelijk personeel, pijnloze behandeling."

Voorkomen blijft het beste: poets twee keer per dag twee minuten met fluoridetandpasta, reinig dagelijks tussen je tanden en kom elk half jaar op controle. Dan worden gaatjes gevonden als ze nog klein zijn.

Veelgestelde vragen over kiespijn

Kiespijn? Bel direct je praktijk

Den Bosch centrum: 073 690 07 99 (ook het algemene spoednummer op werkdagen). Den Bosch Noord: 073 641 00 30. Waalwijk: 0416 344 120. Waalwijk Oost: 0416 332 695. Breda: 076 711 02 62. Buiten openingstijden: 0900-1515 (Mondzorgpoli Den Bosch, extra tarief). Nog geen patiënt? Schrijf je online in, dan bellen we je voor een eerste afspraak.