Vulling, inlay of kroon: welke restauratie past bij jouw kies
Een gaatje, een afgebroken hoek of een oude vulling die het begeeft: de tandarts noemt dan een vulling, een inlay of een kroon. Maar wanneer kies je een vulling of kroon, en wat is een inlay precies? De belangrijkste vraag is hoeveel gezonde tand er nog over is. In deze keuzehulp zetten we de drie restauraties naast elkaar, zodat je het advies van je tandarts bij Mondzorg Clinics goed kunt plaatsen.
De drie opties in één tabel
| Vulling (composiet) | Inlay of onlay | Kroon | |
|---|---|---|---|
| Wanneer | Klein tot middelgroot gaatje, voldoende gezonde tand rondom | Grotere beschadiging, waar een vulling te zwak zou zijn | Grote schade, sterk gevulde kies, na wortelkanaalbehandeling of breuk |
| Materiaal | Wit composiet, in laagjes aangebracht | Porselein of keramiek (soms metaal), op maat gemaakt in het lab | Metaal, porselein of beide, overkapt de hele tand |
| Afspraken | Eén afspraak | Twee afspraken (afdruk, daarna plaatsen) | Twee afspraken, met een tijdelijke kroon ertussen |
| Sterkte | Goed bij kleine vullingen, zwakker naarmate de vulling groter wordt | Sterker dan een grote vulling, beschermt de kies beter | Sterkste bescherming, overkapt alles |
| Uiterlijk | Tandkleurig | Tandkleurig, zeer natuurlijk | Vorm en kleur aangepast aan je eigen tanden |
| Kosten | Laagste van de drie | Hoger door techniekkosten van het lab | Hoogste, ook door techniekkosten; begroting vooraf |
| Verdoving | Ja, vrijwel pijnloos | Ja | Ja (niet nodig bij een kies zonder zenuw) |
Vulling: bij een klein tot middelgroot gaatje
Een witte vulling van composiet is de standaard. De tandarts verdooft, boort het beschadigde deel weg, maakt de kies droog (soms met een rubberdam), brengt een hechtlaag aan en bouwt de vulling in laagjes op die met blauw licht uitharden. Daarna wordt de vulling gepolijst, allemaal in één afspraak.
Een vulling past zolang er voldoende gezonde tand omheen staat om hem te dragen. Na een witte vulling kan de kies enkele weken, soms maanden, gevoelig zijn bij warm, koud of bijten; dat is normaal. Meer op vullingen.
Inlay of onlay: bij grotere schade
Wordt het gaatje te groot voor een vulling, maar is de kies nog niet beschadigd genoeg voor een kroon, dan is een inlay de tussenstap. Een inlay is een op maat gemaakte vulling van porselein of keramiek (soms metaal) die in het lab wordt gemaakt en in de kies wordt gelijmd. Een onlay is groter en bedekt ook een of meer knobbels van de kies.
Het voordeel: een inlay is sterker dan een grote composietvulling en volgt precies de vorm van je kies. Het kost wel twee afspraken. Lees meer op inlay en onlay.
Kroon: als er weinig tand over is
Een kroon is een overkapping van metaal, porselein of beide die de hele kies beschermt. De tandarts kiest ervoor bij grote schade door tandbederf, na een wortelkanaalbehandeling, bij een breuk of bij een kies die al vaak is gevuld. Eerst volgt eventueel een voorbehandeling (vulling, wortelkanaal of stift), daarna wordt de kies onder verdoving omgeslepen en een afdruk gemaakt.
De tandtechnicus maakt de kroon; in de tussentijd draag je een tijdelijke kunststof kroon. Bij de tweede afspraak wordt de kroon gepast, bijgesteld en gecementeerd. Een kroon gaat vele jaren mee, maar beschermt niet volledig tegen tandbederf: goed schoonhouden blijft nodig. Meer op kronen en bruggen.
Wil je weten welke restauratie bij jouw kies past? Bel Den Bosch 073 690 07 99, Waalwijk 0416 344 120 of Breda 076 711 02 62.
Vulling of kroon: zo kiest de tandarts
De keuze draait om vier vragen:
- Hoeveel gezonde tand is er over? Veel: vulling. Minder: inlay. Weinig: kroon.
- Heeft de kies een wortelkanaalbehandeling gehad? Dan is de kies brozer en is een kroon vaak de veiligste keuze.
- Knars of klem je? Dan staat een restauratie onder extra druk; dat weegt mee in de materiaalkeuze en soms is een knarsbitje verstandig.
- Wat is je budget en vergoeding? Vullingen zijn het goedkoopst, inlays en kronen hebben techniekkosten. Bij een behandeling van naar verwachting meer dan 250 euro krijg je bij ons altijd eerst een begroting op papier.
Sofie (17, Drunen) had geluk: "Had gelukkig maar 1 gaatje... Heel relaxed bij Mondzorg Clinics in Waalwijk."
Kosten en vergoeding globaal
De tarieven voor tandheelkundige zorg zijn landelijk vastgesteld; elke praktijk rekent dezelfde maximumtarieven per behandelcode. Bij inlays en kronen komen techniekkosten van het tandtechnisch lab erbij. Volwassenen krijgen vullingen, inlays en kronen vergoed uit een aanvullende tandartsverzekering, afhankelijk van de polis. Voor kinderen tot 18 jaar zitten vullingen in de basisverzekering, kronen niet. Wij sturen de nota rechtstreeks naar je verzekeraar. Zie ook kosten kroon.
Veelgestelde vragen over vulling, inlay of kroon
Kan een grote vulling in plaats van een kroon?
Soms, maar een te grote vulling breekt sneller en neemt vaak een stuk kies mee. De tandarts weegt af wat op lange termijn het sterkst is.
Moet er altijd een kroon na een wortelkanaalbehandeling?
Niet altijd, maar vaak wel bij kiezen, omdat die na de behandeling brozer zijn en flinke kauwkrachten opvangen.
Hoe lang gaat een vulling, inlay of kroon mee?
Dat hangt af van de grootte, je mondhygiëne, knarsen en regelmatige controle. Lees hoe lang een vulling, kroon of facing meegaat.
Doet het plaatsen pijn?
Door de verdoving is het vrijwel pijnloos. Bij een kies zonder zenuw is verdoving voor een kroon zelfs niet nodig.
Laat je kies beoordelen
Bel Den Bosch 073 690 07 99 (centrum) of 073 641 00 30 (Noord), Waalwijk 0416 344 120 of 0416 332 695 (Oost), of Breda 076 711 02 62. Nieuwe patiënt? Schrijf je online in, dan bellen we je voor een eerste afspraak. Is een stuk kies afgebroken en heb je pijn? Bel 's ochtends vroeg, dan helpen we je meestal dezelfde dag; buiten openingstijden bel je 0900-1515.
Bijgewerkt op